W trakcie jednego z ostatnich tegorocznych wyjazdów, zwróciłem uwagę, że światła w MXU jadącym za mną robią się coraz ciemniejsze, w konsekwencji żółte - "jak zużyty śnieg". Widząc co się dzieje zaleciłem jazdę bez świateł. Na długo moja metoda jednak się nie przydała, gdyż za kilka kilometrów quad zaczął gasnąć przy każdym hamowaniu (światła stop), kierunki, czy nawet samoczynnym załączeniu wentylatora (spadła też siła chłodzenia). Jazda na wolnych obrotach była prawie niemożliwa - brakowało prądu. Uruchomienie silnika tylko z cięgna awaryjnego.

Diagnoza
Po powrocie do domu odmierzone zostały trzy wytypowane urządzenia. Pierwszy AKU miał bardzo niskie napięcie albo padł, albo nie ma ładowania. Drugi regulator napięcia , nie daje prawie nic prądu. Jednak wiedza nabyta wcześniej zmusiła nas do tego aby sprawdzić jeszcze, czy aby na pewno prąd płynie na wspomniany regulator. Stało się , prądnica wytwarzała tylko 3 volty , szczęście, że udało się na kołach wrócić do domu.

Naprawa

Możliwości są dwie. Wymieniamy prądnice na nową, albo - jak się da - staramy się reanimować starą. Przed przystąpieniem do demontażu należy jednak przygotować się na spuszczenie oleju (w MXU300 - prądnica jest w prawej pokrywie silnika - zanurzona właśnie w oleju). Dodatkowo należy zdemontować pompę wody - to znaczy oddzielić pokrywę od wirnika co wiąże się ze spuszczeniem płynu chłodzącego - są magicy, którzy potrafią to zrobić bez spuszczania, po 10 minutach zastanawiania się, jak to zrobić - spuściłem płyn. :)

Demontaż
Prądnica schodzi razem z pokrywą obudowy silnika. Tak włożyć jak i ściągnąć jest ciężko, gdyż trzyma magnez. Jednak prawdziwym osiągnięciem jest odkręcenie prądnicy od pokrywy. Zastosowane w tym przypadku rozwiązanie wymaga cierpliwości i naprawdę dobrych narzędzi. Prywatna droga krzyżowa to także odłączenie kabli od wtyczki przy regulatorze napięcia, szczególnie jeżeli robi się to pierwszy raz od 5 lat

Naprawa prądnicy
W jednym z poprzednich artykułów była mowa o regulatorach napięcia. Zgodnie z opisem dostosowują one napięcie do wymaganych w instalacjach quadowych parametrów. Ponieważ w pojazdach tych dąży się do maksymalnego uproszczenia konstrukcji, zmodernizowana została również prądnica. Stosuje się tu jedno lub trójfazowe generatory, które wraz z obrotem koła zamachowego wytwarzają prąd elektryczny. Uproszczenie polegało na rezygnacji z obwodów zapewniających regulację wewnątrz urządzenia. Konstrukcja taka jest prosta, ale za to bardzo wadliwa, częstym uszkodzeniom podlegają uzwojenia wewnętrzne. Wynika to z faktu, że nieregulowana prądnica przy jeździe na wysokich obrotach wytwarza dużo więcej energii niż jest to wymagane. Jeżeli brudny lub niewydajny regulator nie zamieni jej na ciepło to trzeba się liczyć z przepaleniem uzwojeń wewnątrz generatora. Tak też się stało w opisywanym przypadku. Ponieważ naprawa wymaga wiedzy z zakresu elektryki, znajomości budowy urządzenia, szczegółów technicznych i posiadania narzędzi, polecam korzystać z pomocy fachowców, bo tak samo szybko można ją naprawić jak przy popełnieniu błędu całkowicie popsuć. Dokonując naprawy należy zwrócić uwagę na następujące sprawy:

1. obejrzeć budowę prądnicy i ocenić stan uszkodzeń W najprostszym wykonaniu uzwojenia są sklejone czymś w rodzaju kalafonii i nie ma problemu z ich rozwijaniem. Gorzej, jeżeli całość została zalana wtedy nie dość, że trudno zlokalizować uszkodzenia to jeszcze próba ich naprawy powoduje uszkodzenie sprawnych cewek i izolacji drutu.
2. zmierzyć rezystancje między uzwojeniami. Zwykle są to rzędy kilku Omów, jednakże po dokładne wartości odsyłam do instrukcji serwisowych. Ponieważ nie są one ogólnie dostępne, polecam o parametry zapytać wujka Google.pl
3. zmierzyć rezystancje między uzwojeniami a masą pojazdu

Do pomiarów wymagany jest specjalistyczny miernik umożliwiający pomiar wysokim napięciem, celem sprawdzenia oporności izolacji i wykluczenia przebicia. Dlatego też nie wszystkie pomiary da się wykonać zwykłym multimetrem z marketu. Pomiar izolacji jest bardzo istotny z tego względu, że drut nawojowy nie posiada tradycyjnej izolacji a warstwę lakieru. Dodatkowo drut taki nawinięty jest na metalowe elementy stojanu. Nie trudno tu o przepalenie i przebicie do masy, lub zwarcie miedzy uzwojeniami.

Bardzo ważnym jest również sprawdzenie połączeń między cewkami w tym przypadku jest to model gwiazdy rys. 1, dla bardziej wtajemniczonych nie jest sekretem, że połączenia takie mogą być wykonane również w modelu trójkąta. Wybór jest zależny od wymaganych parametrów wydajnościowych i elektrycznych.

W opisywanym przypadku prądnica nie została zalana żywicą i całkowitemu przepaleniu uległy tylko połączenia między cewkami. Reszta uszkodzeń była tylko powierzchowna. Dlatego też można było pokusić się o ponowne połączenie przerwanych obwodów, jednakże w niektórych miejscach wymagało to odwinięcia jednego - dwóch zwojów.

Nie wpływa to znacznie na jej parametry, ale wracając na lekcje fizyki należy sobie przypomnieć, że ilość zwojów i grubość drutu ma wpływ na parametry elektryczne prądnicy. Dlatego też niewskazane jest odwijanie większej ilości zwojów, co niekiedy jest konieczne, gdy dojdzie do przebicia jego izolacji lub zwarcia z obudową stojana - w takim wypadku należy prądnicę przezwoić, czyli wymienić drut na nowy. Proces naprawy w pierwszym etapie polegał na pomiarach i wycięciu przepalonych fragmentów uzwojenia. Następnie należało usunąć izolację przerwanych obwodów, połączyć je i zlutować zachowując wcześniej opisany schemat budowy prądnicy.

Na koniec wszystkie połączenia należy odpowiednio zaizolować i zabezpieczyć. Etap ostatni jest niezwykle ważny ze względu na fakt że prądnica stoi a wokół niej obraca się koło zamachowe, a całość zanurzona jest w oleju. Wszelkie niedokładności mogą doprowadzić do zerwania uzwojeń i dalszych uszkodzeń.

Osobiście uważam, że ciężko jest w warunkach domowych, bez narzędzi - dokonać naprawy takiego elementu, nie wspominając już o profesjonalnym przezwojeniu.

Wymiana takiego elementu na nowy to koszt 500-1500zł (w zależności od pojazdu), dlatego też warto spróbować pamiętając jednak, że naprawa taka ma bardziej charakter doraźny - z gwarancją do następnego zepsucia.

Źródło: WWW.ATVX.PL