Niektórzy mówią, że układ smarowania silnika jest jak układ krwionośny w ludzkim organizmie, ale trudno przytoczyć tu jakąś analogie, więc posłużę się trochę innym porównaniem. Wyobraźcie sobie, że wszystko co pijecie i zjadacie jest zawsze pełne piachu i innych zanieczyszczeń, każda szklanka wody jest wypełniana solidną łychą rożnego rodzaju syfu.

Po jakimś czasie cały ten brud magazynuje się w waszych żołądkach i jelitach, uszkadzając po kolei kolejne partie układu pokarmowego, doprowadzając do infekcji, zapaleń i Bóg wie czego jeszcze. W końcu w męczarniach ponosicie śmierć!! Tak by również wyglądało życie naszych silników, gdyby w układach olejowych nie zostały zastosowane filtry.

Nieczystości i inne
Podczas pracy do układu smarowania dostają się drobinki spiłowanego metalu z gładzi cylindra, tłoków i wszystkich elementów trących o siebie, również nagar, który tworzy się w komorze spalania, przedostaje się do oleju. Taka mieszanka nieczystości w kolejnych cyklach powodowałaby coraz to szybsze zużycie się wszystkich współpracujących ze sobą elementów, doprowadzając w końcu do całkowitej destrukcji naszego "pieca".

Dobrze filtrować
Żeby wyeliminować taką sytuację, stosuje się rożnego rodzaju filtry olejowe. Czym zatem jest ten filtr oleju i na jakiej zasadzie działa? W dużym uproszczeniu - jest to kawałek specjalnego materiału, najczęściej papieru (bibuły filtracyjnej) lub syntetycznej wielowarstwowej tkaniny (stosowanych rzadziej ze względu na koszty), ukształtowany w odpowiedni sposób, tak aby wymusić przez niego przepływ zanieczyszczonego oleju. Materiały te wychwytują cząsteczki o wielkości od 10 do 25 um, w zależności od klasy
filtra. Występują również rzadziej stosowane filtry odśrodkowe.

W quadach
Zasadniczo w quadach stosowane są dwa rodzaje filtrów z materiałem filtrującym - tak zwane filtry puszkowe i wymienne wkłady oraz filtry odśrodkowe. Najczęściej stosowane, ze względu na wygodę obsługi i sporą odporność na uszkodzenia są filtry puszkowe. Filtr o takiej budowie składa się z materiału filtracyjnego, najczęściej ukształtowanego w harmonijkę, umieszczonego w obudowie z cienkiej blachy, połączonej z podstawą przez zawalcowanie. W podstawie tej znajduje się centralny otwór wylotowy z gwintem do nakręcania na specjalny króciec przy silniku, a także otwory wlotowe. Równie istotnym elementem w tego typu filtrach jest zawór przelewowy podparty sprężyną.

Wkłady
Drugi typ to wkłady. Prostsza budowa wynika z przejęcia niektórych funkcji przez elementy znajdujące się w obudowie, będącej integralną częścią silnika - między innymi bardzo istotny zawór przelewowy. Składają się one z materiału filtracyjnego, również odpowiednio ukształtowanego, często rdzenia wzmacniającego (poprawiącego sztywność filtra na ściskanie w osi) oraz denek zaopatrzonych w uszczelki

Filtry odśrodkowe
...wykonane są najczęściej jako elementy metalowe lub z tworzyw sztucznych, a filtrowanie wynika nie z przepuszczenia zanieczyszczonego oleju przez materiał filtrujący, a z fizycznych właściwości zastosowanego mechanizmu. W korpusie takiego filtra znajduje się turbinka, która pod wpływem przepływu obraca się, powodując osadzanie się zanieczyszczeń na ściankach obudowy filtra. Filtry odśrodkowe z racji swojej charakterystyki muszą być regularnie czyszczone.

Dobór filtra
Ponieważ, jak już wiadomo, czystość oleju ma kluczowe znaczenie dla trwałość i sprawność jednostki napędowej, dochodzimy do jednego z ważniejszych aspektów - tematu DOBORU filtra. Dlaczego jest to tak istotne? Ponieważ oprócz parametrów typu: rozmiar i kształt, które dość łatwo dobrać, porównując nowy filtr ze starym, bardzo istotne są parametry eksploatacyjne, takie jak: skuteczność oczyszczania, chłonność zanieczyszczeń, opory przepływu, czy ciśnienie pracy, które zależą od jakości użytych materiałów, ale i również od samej budowy filtra (co przekłada się w bezpośredni sposób na to, czy nasz silnik będzie odpowiednio smarowany i chroniony przed zanieczyszczeniami. Jeden z podstawowych tematów to skuteczność filtrowania użytego czynnika filtrującego. Choć filtry różnych producentów wyglądające identycznie (zwłaszcza filtry puszkowe), mogą się znacznie różnic np. ilością użytego materiału filtrującego, a nawet jego rodzajem (syntetyczna tkanina lub papier). Niektóre produkty nierenomowanych firm posiadają nawet o połowę mniej papieru filtracyjnego niż filtry uznanych marek. Filtry takie będą charakteryzować się niedostatecznym stopniem filtracji, co jak wiadomo na pewno na zdrowie silnikowi nie wyjdzie. Jednak mniej nie zawsze znaczy gorzej, często zdarza się, że droższe produkty wyposażane są w tkaniny, które pochłaniają zanieczyszczenia w większym stopniu, np. przestrzennie (całą swoją objętością) a nie tylko powierzchniowo. Równie istotne i tak naprawdę często nie brane pod uwagę jest właściwe dobranie filtra pod kątem odpowiedniego działania zaworu przelewowego.

Co to jest zawór przelewowy?
Zawór przelewowy jest oparty na odpowiednio dobranej sprężynie i specjalnie ukształtowanych blaszkach lub uszczelkach (które pod wpływem nacisku odkształcają się lub uchylają). Jeżeli ciśnienie w filtrze nadmiernie wzrośnie, wówczas pod wpływem nacisku sprężyna poddaje się, przepuszczając olej poza obiegiem filtracyjnym i umożliwiając swobodny przepływ oleju.

Istota zaworu
Dlaczego jego właściwe działanie jest tak istotne? Tkanina filtrująca ma określoną przepustowość i w niektórych warunkach może nie być w stanie przepuścić odpowiedniej ilości oleju do układu smarowania. Takie sytuacje zachodzą np. kiedy filtr jest już mocno wyeksploatowany i jego gęstość jest znacznie zwiększona, brak zaworu przelewowego mógłby doprowadzić do niewystarczającego przepływu oleju, co skutkować będzie za małym ciśnieniem w układzie smarowania lub, co gorsza, materiał filtrujący uległby rozerwaniu, wprowadzając do obiegu potężną dawkę zanieczyszczeń.

Na zimno
Kolejną z sytuacji jest rozruch silnika na zimno. Zimny olej jest znacznie gęstszy niż ciepły, co utrudnia jego przepływ, więc na krótki czas zawór przelewowy umożliwia ominięcie materiału filtrującego i dostarczenie ilości oleju potrzebnej do uzyskania odpowiedniego ciśnienia. W przypadku filtrów "wkładów" sytuacja jest trochę prostsza, ponieważ zawory przelewowe znajdują się w obudowie filtra, która w tym przypadku nie jest wymienna, więc temat ten został dopracowany przez producenta silnika. Pozostaje jedynie dobrać filtr pod kątem odpowiedniej przepustowości materiału filtrującego i właściwości filtrujących. Tak więc, pozornie wyglądający na prawidłowo dobrany, filtr może zupełnie nie spełniać wymogów założonych przez konstruktorów i powodować sytuacje mocno niepożądane dla naszego silnika. Niejednokrotnie zdarzyło się słyszeć lub co gorsza doświadczyć sytuacji, w której pozornie dobrze dobrany filtr spowodował zatarcie silnika lub przedwczesne jego zużycie. A to boli!! Boli nie tylko kieszeń ale i psychikę. Zwłaszcza kiedy podczas wspaniałej, stukilometrowej wycieczki z ekipą stoimy gdzieś w lesie, rzucając większą ilością wiąch niż "kibice piłkarscy" na ustawce, szukając jednocześnie odpowiedzi na pytania, czy da się naprawić czy szukać nowego pieca i na "kiego wuja" było oszczędzać te 30 zł? Stąd nasuwa się konkluzja ? filtr oleju drogi nie jest, a oszczędności związane z zastosowaniem taniego zamiennika - na ogół niewielkie. Gwarancja, jaką dają oryginalne filtry lub filtry znanych markowych producentów (często dostawców filtrów dla fabryk), jest naprawdę nie oceniona.

Źródło: www.atvx.pl